Ιερά Μονή του Αγίου Ευγενίου Τραπεζούντας
« Τραπεζούvτος το κλέος, τωv αθλοφόρωv αγλάισμα μέγα φύλακα και φαιδρόv πολιούxοv τιμώμεν τον γενναίον και μέγαν Eυγένιον»

Νοτιανατολικά των τειχών, πάνω σε λόφο, ορθώνεται ακόμη το καθολικό της μονής του Αγίου Ευγενίου. Μάρτυρας των αρχών του 4ου αιώνα, προστάτης του μαυροθαλασσίτικου λιμανιού, άρχοντας της νυχτερινής καταιγίδας που σάρωσε τα στρατεύματα των Σελτζούκων πολιορκητών στα χρόνια του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Α', αποτέλεσε το αγαπημένο θέμα της νομισματοκοπίας της πόλης και των αυτοκρατορικών εμβλημάτων. Στο ναό, που αποτέλεσε για μεγάλη χρονική περίοδο κέντρο της εκκλησιαστικής και πολιτικής ζωής της πόλης, φυλάσσονταν τα λείψανα του Αγίου και των συναθλητών του. Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική, στην οποία ενσωματώθηκε μεγάλος κεντρικός τρούλος κατά την ανακατασκευή του 1340. Μεταξύ των τοιχογραφιών που κοσμούσαν το εσωτερικό του , ο Fallmerayer θεώρησε ότι κάποιες απεικόνιζαν τους Μεγάλους Κομνηνούς. Από τους καλλιτεχνικούς θησαυρούς και τη βιβλιοθήκη της μονής διασώθηκε μόνο ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο που φυλάσσεται στη Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους. Μετά το 1461 μετατράπηκε σε τέμενος και μετονομάστηκε σε Yeni Cumma Camii, δηλαδή τζαμί της πρώτης ή νέας Παρασκευής, γιατί σ' αυτό πρώτη φορά προσευχήθηκε ο κατακτητής της πόλης Μωάμεθ Β'.


          ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ : ΑΚΡΙΤΕΣ ΣΕΡΡΩΝ -2007-